Anlaşmalı Boşanma Protokolü: Neleri İçermelidir?
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?
Anlaşmalı boşanma protokolü, eşlerin evliliklerini uzlaşarak bitirmelerini sağlayan resmi bir sözleşmedir. Ancak bu imkandan yararlanmak için evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir. Bu kapsamda taraflar boşanma, velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı gibi tüm hususlarda tam bir uzlaşma sağlar.
- Hukuki Dayanağı: Türk Medeni Kanunu m. 166/3 bu süreci açıkça düzenler. Nitekim hakim, eşlerin mali konularda ve çocukların durumunda vardığı anlaşmayı uygun bulmak zorundadır.
- Protokolün Amacı: Öncelikle uzun süren çekişmeli davaların önüne geçer. Böylece taraflar arasındaki hukuki ve mali anlaşmazlıkları tek celsede çözer.
- Sürecin Avantajları: Davalar genellikle tek oturumda sonuçlanır. Dolayısıyla yargılama masrafları azalır ve tarafların yıpranması önlenir.
- Bağlayıcılık Durumu: Hakim protokolü onaylayıp karar kesinleşince sözleşme bağlayıcı hale gelir. Bu sebeple sonradan tek taraflı vazgeçmek veya geriye dönük yeni hak istemek mümkün değildir.
Protokolde Bulunması Gereken Temel Maddeler
Hakimin protokolü kabul etmesi için metin açık ve net olmalıdır. Bu doğrultuda belgede şu temel maddelere mutlaka yer verin:
1. Boşanma İradesi
Eşler, boşanmayı serbest iradeleriyle kabul ettiklerini açıkça beyan etmelidir. Ayrıca metinde hiçbir baskı veya tehdit altında kalmadıklarını özellikle belirtmelidirler.
2. Velayet ve Çocukla Kişisel İlişki
Müşterek çocukların velayetini hangi eşin üstleneceğini netleştirin. Bununla birlikte velayeti almayan tarafın çocukla görüşme günlerini belirleyin. Örneğin hafta sonu, bayram ve yaz tatili takvimini ayrıntılı yazın. Aynı zamanda çocuğun eğitim ve sağlık giderlerine katılım esaslarını protokole ekleyin.
3. İştirak ve Yoksulluk Nafakası
Çocuk için ödenecek iştirak nafakasının tutarını rakamla yazın. Buna ek olarak yoksulluğa düşecek eş için ödenecek yoksulluk nafakasını belirleyin. Çünkü yıllık artış oranını (TÜFE/ÜFE) kararlaştırmak ileride doğacak davaları önler. Şayet taraflar nafaka istemiyorsa, nafaka taleplerinin bulunmadığını açıkça belirtin.
4. Maddi ve Manevi Tazminat
Boşanma nedeniyle ödenecek tazminat miktarını kesinleştirin. Dahası ödemenin peşin mi yoksa taksitle mi yapılacağını belirtin. Fakat tazminat talebi yoksa taraflar bu haktan feragat ettiklerini kayda geçirmelidir.
5. Mal Paylaşımı ve Mülklerin Durumu
Evlilik birliğinde edinilen ev, araç ve arsa gibi malları paylaştırın. Bu işlemi yaparken tapu ada-parsel veya araç plaka bilgilerini açıkça yazın. Bunun yanında banka hesaplarını, altınları ve ev eşyalarını kimin alacağını netleştirin.
6. Yargılama Giderleri ve Masraflar
Dava harç ve masraflarını hangi tarafın ödeyeceğini karara bağlayın. Kuşkusuz taraflar avukatlık ücretlerini kendileri üstlenebilir veya bunu protokole yazabilir.
Avukat Desteğinin Önemi
Anlaşmalı boşanma dışarıdan kolay bir süreç gibi görünür. Oysa protokolün dili gelecekteki haklarınızı doğrudan etkiler. Çünkü eksik hazırlanan sözleşmeler geri dönülmez hak kayıpları doğurur.
- Uzman Rolü: Aile hukuku avukatı isteklerinizi yasal zemine oturtur. Sonuç olarak kanuna aykırı hükümleri ayıklar ve hakimin onaylayacağı bir metin hazırlar.
- Olası Riskleri Önleme: Nafaka artışı veya taşınmaz devri maddelerinde teknik hatalar yapabilirsiniz. Bu tür hatalar ise karar kesinleşince büyük maddi zararlara yol açar.
- Hukuki Güvence: İfadelerin yoruma kapalı ve net olması gerekir. Nitekim bir avukatın hazırladığı protokol, davanın sorunsuz ve tek celsede bitmesini sağlar.
Anlaşmalı Boşanma Süreci: Adım Adım Rehber
Boşanma davasında kesinleşmeye kadar giden adımlar şunlardır:
- Tarafların Uzlaşması: Eşler velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımında ortak noktada buluşur.
- Protokolün İmzalanması: Ardından şartları yazılı hale getirin ve taraflarca ıslak imza altına alın.
- Mahkemeye Başvuru: Daha sonra protokolü boşanma dilekçesine ekleyin. Harçları yatırarak yetkili Aile Mahkemesinde davayı açın.
- Duruşmaya Katılım: Mahkeme bir duruşma günü belirler. Özellikle eşlerin duruşmaya bizzat katılması şarttır. Hakim, tarafların iradelerini sözlü olarak salonda teyit eder.
- Karar ve Tescil: Hakim şartları uygun bulursa aynı gün boşanmaya karar verir. Bunun üzerine gerekçeli karar yazılınca istinaftan feragat dilekçesi verin. Karar kesinleşir ve nüfus kayıtları güncellenir.
Dikkat Edilmesi Gereken Riskler: Eşlerden biri duruşmaya gelmezse anlaşma bozulur. Aksi takdirde mahkemede şartları kabul etmeyen taraf olursa dava çekişmeli boşanmaya döner. Sonuçta bu durum sürecin yıllarca uzamasına neden olur.