Boşanma Davasında Avukatlık Ücretini Kim Öder? (2026 Rehberi)

Boşanma davasında her eş, kural olarak kendi avukatına ödeyeceği sözleşmeli avukatlık ücretinden kendisi sorumludur. Davayı kimin açtığı veya kimin kazandığı bu sorumluluğu değiştirmez. Bunun yanında mahkeme, dava sonunda haklı çıkan taraf lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre bir karşı vekâlet ücretine hükmeder ve bu ücreti diğer tarafa yükler. Karşı vekâlet ücreti ile sözleşmeli avukatlık ücreti farklı kavramlardır. Ödeme gücü olmayan eş ise adli yardım yoluyla ücretsiz avukat desteği alır.

Bu rehberde boşanma davasında avukatlık ücretinin kim tarafından ödendiğini, karşı vekâlet ücretini, anlaşmalı ve çekişmeli boşanmadaki farkları ve adli yardım imkânını anlatıyoruz.

Sözleşmeli Avukatlık Ücreti ile Karşı Vekâlet Ücreti Arasındaki Fark

Boşanma davasında avukatlık ücretini anlamak için iki ayrı ücreti birbirinden ayırmak gerekir:

Sözleşmeli ücret, sizin avukatınızla yaptığınız anlaşmadan doğar. Bu ücreti dava sonucu ne olursa olsun siz ödersiniz. Karşı vekâlet ücreti ise mahkemenin kararıyla doğar ve mahkeme bu ücreti davayı kaybeden tarafa yükler.

Boşanma Davasında Avukatlık Ücretini Kim Öder?

Bu sorunun kısa cevabı şudur: Her eş kendi avukatının ücretini öder. Davayı açan eşin karşı tarafın avukatına ödeme yapma yükümlülüğü yoktur. Aynı şekilde davalı eş de davacının avukatına doğrudan ödeme yapmaz.

Bu nedenle “Davayı kim açtıysa avukatlık ücretini o mu öder?” sorusuna olumlu cevap vermek yanlış olur. Avukatlık ücreti, davayı açan veya cevap veren her eşin kendi avukatıyla kurduğu ilişkiden doğar.

Davayı Kaybeden Taraf Ne Öder?

Mahkeme dava sonunda yargılama giderleri ve karşı vekâlet ücreti hakkında karar verir. Haksız çıkan taraf, mahkemenin belirlediği karşı vekâlet ücretini ve yargılama giderlerini öder.

Ancak bu ödeme, kazanan tarafın kendi avukatına ödediği sözleşmeli ücretin tamamını karşılamaz. Çünkü mahkeme karşı vekâlet ücretini tarifedeki asgari tutar üzerinden belirler. Sözleşmeli ücret ise çoğu zaman bu tutardan farklıdır.

Ayrıca Avukatlık Kanunu madde 164’e göre mahkemenin karşı tarafa yüklediği vekâlet ücreti avukata aittir. Yani karşı vekâlet ücreti, kural olarak müvekkilin cebine değil avukata gider. Ancak avukat ve müvekkil sözleşmede aksini kararlaştırma hakkına sahiptir.

Boşanma Davasında Avukatlık Ücretini Ne Belirler?

Avukatlık ücretini avukat ile müvekkil serbestçe kararlaştırır. Ancak ücret, Türkiye Barolar Birliğinin her yıl yayımladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında olamaz. Ücreti etkileyen başlıca unsurlar şunlardır:

• Davanın anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi olduğu
• Velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı gibi ek taleplerin bulunup bulunmadığı
• Tanık sayısı ve duruşma sayısı
• Davanın istinaf ve Yargıtay aşamalarına taşınıp taşınmadığı
• Dosyanın karmaşıklığı ve gereken emek

Bu nedenle her boşanma davası için tek bir ücret söylemek mümkün değildir. Avukatınızla yapacağınız yazılı ücret sözleşmesinde ücretin kapsamını, ödeme planını ve istinaf aşamasının ücrete dahil olup olmadığını açıkça belirleyin.

Anlaşmalı Boşanmada Avukatlık Ücretini Kim Öder?

Anlaşmalı boşanmada eşler, protokolde avukatlık ücreti ve yargılama giderleri konusunda da anlaşma yapar. Örneğin eşler masrafları eşit paylaşmayı veya bir eşin tüm giderleri üstlenmesini kararlaştırır. Mahkeme, protokoldeki bu düzenlemeye göre karar verir.

Burada önemli bir kural vardır. Avukatlık Kanunu’na göre bir avukat, menfaatleri çatışan iki tarafı aynı anda temsil edemez. Bu yüzden anlaşmalı boşanmada aynı avukat iki eşi birden temsil etmez. Eşlerden biri avukatla, diğeri avukatsız olarak davaya katılır veya her eş kendi avukatını tutar. Protokolün ayrıntıları için anlaşmalı boşanma protokolü rehberimize göz atabilirsiniz.

Çekişmeli Boşanmada Avukatlık Ücretini Kim Öder?

Çekişmeli boşanmada da her eş kendi avukatının ücretini öder. Dava sonunda mahkeme, tarafların taleplerinin kabul veya ret oranına göre karşı vekâlet ücretine hükmeder.

Örneğin her iki eş de boşanma davası açmışsa ve mahkeme her iki davayı da kabul etmişse taraflar karşılıklı olarak birbirine vekâlet ücreti öder. Tazminat ve nafaka talepleri kısmen kabul edilirse mahkeme vekâlet ücretini kabul ve ret oranına göre paylaştırır. Bu yüzden çekişmeli boşanmada “kaybeden her şeyi öder” demek doğru değildir. Çekişmeli boşanma sürecinin tamamı için çekişmeli boşanma davası rehberimizi okuyabilirsiniz.

Avukatlık Ücreti ile Dava Masrafları Aynı mı?

Hayır. Avukatlık ücreti, avukatın verdiği hukuki hizmetin karşılığıdır. Dava masrafları ise devlete ve yargılama işlemlerine yapılan ödemelerdir. Başlıca dava masrafları şunlardır:

• Başvurma ve peşin harç
• Gider avansı (tebligat ve posta masrafları)
• Tanık ücretleri
• Bilirkişi ve sosyal inceleme giderleri
• Keşif giderleri

Boşanma davasının toplam maliyetini hesaplarken avukatlık ücreti ile bu masrafları ayrı ayrı değerlendirin.

Avukatlık Ücretini Ödeyemeyenler İçin Adli Yardım

Ekonomik durumu yetersiz olan eş, avukat tutamadığı için haklarından vazgeçmek zorunda kalmaz. Türk hukuku iki tür adli yardım imkânı sunar:

• Baro adli yardım bürosu: Kişi, gelir durumunu belgeleyerek baroya başvurur. Baro, uygun görürse kişiye ücretsiz avukat atar.
• Mahkemeden adli yardım (HMK 334): Kişi, mahkemeden harç ve dava masraflarından geçici olarak muaf tutulmayı ister.

Trabzon’da ikamet edenler bu başvuruyu Trabzon Barosu Adli Yardım Bürosuna yapar. Bu imkân, özellikle şiddet mağduru ve geliri olmayan eşler için büyük önem taşır.

Avukat Tutmak Zorunlu mu?

Türk hukukunda boşanma davası açmak için avukat tutma zorunluluğu yoktur. Ancak boşanma davası yalnızca evliliği sona erdirmez. Dava aynı zamanda nafaka, velayet, maddi ve manevi tazminat ve mal paylaşımı gibi önemli sonuçlar doğurur. Bu taleplerin süresinde ve doğru şekilde ileri sürülmemesi telafisi güç kayıplara yol açar.

Trabzon’daki boşanma davalarınız için Trabzon boşanma avukatı sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yazan: Av. Arb. Ali Kemal Şengül, Trabzon Barosu