Çekişmeli Boşanma Davası Rehberi (Boşanma Sebepleri, Deliller ve Aşamalar)
Eşler boşanma veya boşanmanın sonuçları üzerinde anlaşamadığı zaman çekişmeli dava yolunu seçer. Çünkü taraflar velayet, nafaka, tazminat veya kusur oranlarında uzlaşma sağlayamaz. Kanun koyucu çekişmeli boşanmayı genel ve özel sebeplere bağlamıştır. Nitekim davacı taraf boşanma davasında savunduğu iddiaları somut delillerle ispatlamak zorundadır. Aksi halde aile mahkemesi yetersiz delil yüzünden davayı reddeder. Bu nedenle dava açan taraflar kanuni sebepleri ve yargılama adımlarını eksiksiz bilmelidir.
Yargılama süreci oldukça uzun sürer ve yoğun hukuki teknik bilgi gerektirir. Dolayısıyla dava dilekçesini hazırlarken yapacağınız tek bir hata dahi hakkınızı kaybettirir. Üstelik hak kaybını önlemek adına tecrübeli bir avukatla yol yürümek büyük avantaj sağlar. Konuyla ilgili tüm süreçler ve danışmanlık talepleriniz için Trabzon Boşanma Avukatı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Ayrıca yasal dayanakları doğrudan Mevzuat Bilgi Sistemi üzerindeki Türk Medeni Kanunu maddelerinden inceleyebilirsiniz.
Türk Hukukunda Özel Boşanma Sebepleri Nelerdir?
Kanun koyucu bazı eylemleri doğrudan özel boşanma sebebi sayar. Davacı bu sebepleri kanıtladığı takdirde hakim evliliğin çekilmez hale gelip gelmediğine bakmaz. Mahkeme doğrudan boşanma kararı kurar:
- Zina ve Aldatma (TMK m. 161): Eşlerden biri üçüncü bir şahısla cinsel veya duygusal bağ kurar. Aldatmayı öğrenen eş altı ay içinde mahkemeye başvurmalıdır.
- Hayata Kast ve Pek Kötü Davranış (TMK m. 162): Şahıs eşini öldürmeye kalkışır veya ağır fiziksel şiddet sergiler.
- Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat (TMK m. 163): Taraflardan biri yüz kızartıcı bir suç işler ya da ahlaksız bir yaşam sürer.
- Terk Sebebiyle Dava (TMK m. 164): Haklı bir gerekçe olmadan evi terk eden eş altı ay boyunca dönmez.
- Akıl Hastalığı (TMK m. 165): İyileşme ihtimali bulunmayan hastalıklar resmi heyet raporuyla kesinlik kazanır.
Genel Boşanma Sebebi: Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması (TMK m. 166)
Toplumda en yaygın açılan dava türü şiddetli geçimsizliktir. Çünkü eşler arasındaki sürekli kavgalar ortak hayatı tamamen çekilmez kılar. Hakim şu eylemleri genel boşanma sebebi kabul eder:
- Tarafların birbirine ve aile büyüklerine hakaret yağdırması,
- Eşlerden birinin aileyi umursamadan kumar oynaması veya borç batırması,
- Evlilik içinde sürekli yalan söyleyerek güven ortamını yıkması,
- Şahsın eşine sosyal baskı kurması ve dışarı çıkmasını yasaklaması,
- Haklı bir sebep yokken eşin cinsel birliktelikten aylarca kaçması.
Çekişmeli Boşanma Davasında Mahkemenin Kabul Ettiği Yasal Deliller
Hakimi ikna etmek isteyen davacı somut delillerle hareket eder. Mahkemeler soyut iddialara asla değer vermez. Uygulamada şu deliller davanın sonucunu tayin eder:
- Tanık İfadeleri: Olayları kendi gözleriyle gören akrabalar, komşular veya mesai arkadaşları mahkemede bildiklerini anlatır.
- Otel ve Uçak Belgeleri: Sadakatsizlik olaylarında üçüncü kişilerle ortak yapılan tatil kayıtları kesin ispat sunar.
- Banka Hesap Dökümleri: Gizlenen gelirleri veya başkalarına aktarılan paraları resmi banka dökümleri belgeler.
- WhatsApp ve Sosyal Medya Paylaşımları: Kanuna uygun elde ettiğiniz mesajlar ve fotoğraflar hakimin kararını güçlendirir.
- Darp Raporu ve Polis Belgeleri: Şiddet iddialarında acil servis raporları davanın kaderini çözer.
Boşanma Davasında Ses ve Video Kaydı Delil Olur mu?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu izinsiz kayıtları kural olarak geçersiz sayar. Ancak yüksek yargı organları bazı zorunlu anlarda bu kurala esneklik tanır.
Kişi o sırada gelişen ani bir saldırı, hakaret veya tehdit karşısında kayıt yapabilir. Kendisini savunmak ve olayı belgelemek amacıyla anlık alınan bu kayıtları hakim kabul eder. Fakat eşin yatak odasına gizli cihaz yerleştirmek ağır bir suçtur. Mahkemeler casus programlarla elde ettiğiniz verileri kesinlikle dosyadan çıkarır.
Çekişmeli Boşanma Davasının Beş Temel Aşaması
Aile mahkemesindeki dava süreci kanunun belirlediği şu beş sırayla ilerler:
- Dilekçeler Teatisi: Taraflar dava, cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerini mahkemeye sırayla sunar.
- Ön İnceleme Aşaması: Hakim taraflar arasındaki uyuşmazlık maddelerini belirler ve delil bildirme süresi verir.
- Tahkikat Süreci: Mahkeme bu safhada şahitleri dinler, resmi kurumlara yazı yazar ve bilirkişi raporu aldırır.
- Sözlü Yargılama: Davacı ve davalı son sözlerini hakime söyler.
- Kanun Yolu: Kararı beğenmeyen taraf istinaf ve temyiz mahkemelerine itiraz dilekçesi verir.
Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Yargılama anlaşmalı boşanmalar gibi tek celsede bitmez. Davanın süresi mahkemenin iş hacmine, tanık sayısına ve bilirkişi incelemelerine göre değişir:
- İlk derece mahkemesindeki dosya ortalama bir buçuk ile iki buçuk yıl sürer.
- İstinaf mahkemesine giden dosya yaklaşık bir yıl daha zaman alır.
- Yargıtay incelemesi devreye girerse süreç toplamda üç ya da dört yılı bulabilir.
- Fakat taraflar yargılama devam ederken her an protokol imzalayıp davayı derhal bitirebilir.
Boşanma Davasından Feragat Etmek ve Eşi Affetmek
Davayı açan taraf süreç devam ederken davasından vazgeçebilir:
- Haktan Feragat: Davacı davasından açıkça vazgeçerse aynı olayları gerekçe göstererek yeni bir dava açamaz.
- Affetme Sayılan Durumlar: Mahkemeye başvurduktan sonra eşiyle tatile giden veya aynı yatakta yatan kişi eşini affetmiş sayılır. Kanun affeden eşin aynı sebeplere dayanarak boşanmasını yasaklar.
Sıkça Sorulan Sorular
Davalı taraf boşanmak istemezse dava düşer mi?
Düşmez. Çünkü davacı karşı tarafın kusurunu somut delillerle kanıtlarsa diğer eşin itirazı hiçbir sonuç doğurmaz; hakim boşanmaya karar verir.
İlk duruşmada hakim neler yapar?
Ön inceleme duruşmasında hakim taraflara barışma teklifinde bulunur. Uzlaşma çıkmazsa delil toplama takvimini başlatır.
Dava açıldığı gün eşler ayrı eve çıkabilir mi?
Çıkabilir. Çünkü davanın açılmasıyla birlikte taraflar kanunen ayrı yaşama hakkı kazanır. Ayrı yaşamak asla terk kusuru oluşturmaz.
Şiddet uygulayan eşi evden uzaklaştırabilir miyim?
Uzaklaştırabilirsiniz. Mahkeme 6284 sayılı Kanun kapsamında saldırgan eşe altı aya kadar evden uzaklaştırma cezası verir.