Silahlı Örgüt Üyeliği Suçu (TCK 314): Cezası, Yargıtay Ölçütleri ve Savunma

Silahlı örgüt üyeliği, TCK madde 314/2 uyarınca 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası gerektiren bir suçtur ve terör suçu niteliği taşıdığında 3713 sayılı Kanun madde 5 bu cezayı yarı oranında artırır. Bu yüzden uygulamada üyelik suçunun cezası 7 yıl 6 aydan 15 yıla kadar çıkar. Yargıtay, bir kişinin örgüt üyesi sayılması için örgütle organik bağ kurmasını ve faaliyetlerinin süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk taşımasını arar. Davaya ağır ceza mahkemesi bakar.

Bu rehberde silahlı örgüt üyeliği suçunun unsurlarını, cezasını, örgüte yardım ile farkını, etkin pişmanlık imkânını ve savunmada öne çıkan noktaları anlatıyoruz.

Silahlı Örgüt Üyeliği Nedir?

Türk Ceza Kanunu madde 314, Devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçları işlemek amacıyla kurulan silahlı örgütleri konu alır. Maddenin birinci fıkrası, bu amaçla silahlı örgüt kuran veya yöneten kişiye 10 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası öngörür. İkinci fıkra ise böyle bir örgüte üye olan kişiye 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası verir.

Üyelik, kişinin örgütün hiyerarşik yapısına katılması ve örgüte kendini adamasıdır. Örgütün amacından haberdar olmak veya örgüte sempati duymak tek başına üyelik oluşturmaz. Bunun yanında kişinin örgüt içinde bir görev üstlenmesi ve örgütün amaçları doğrultusunda faaliyet göstermesi gerekir.

Yargıtay’ın Üyelik İçin Aradığı Ölçütler

Yargıtay, üyelik suçunun oluşması için şu ölçütlere bakar:

• Organik bağ: Kişi örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmalıdır.
• Süreklilik: Faaliyetler tek seferlik değil, belirli bir süreye yayılmalıdır.
• Çeşitlilik: Kişi farklı türde örgütsel faaliyetlerde yer almalıdır.
• Yoğunluk: Faaliyetler örgütün amacına hizmet edecek ağırlıkta olmalıdır.

Mahkeme bu ölçütlerin hepsini her dosyada aynı ağırlıkta aramaz. Ancak mahkeme, kararında bu ölçütleri somut delillerle tartışmalıdır. Aksi hâlde istinaf ve temyiz aşamasında karar bozulma riski taşır.

Silahlı Örgüt Üyeliğinin Cezası

TCK madde 314/2’ye göre üyelik suçunun temel cezası 5 yıldan 10 yıla kadar hapistir. Ancak 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu madde 5, terör suçlarında cezayı yarı oranında artırır. Böylece üyelik suçu için öngörülen ceza 7 yıl 6 aydan 15 yıla kadar çıkar.

Örgüt kurucusu veya yöneticisi için ise ceza daha ağırdır. Örneğin TCK 314/1 bu kişilere 10 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası öngörür ve 3713 sayılı Kanun bu cezayı da artırır. Ayrıca TCK madde 220/5 uyarınca örgüt yöneticisi, örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan da faille birlikte sorumlu olur.

HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezası Mümkün mü?

Üyelik suçunun alt sınırı iki yıl hapis sınırını aştığı için mahkeme hükmün açıklanmasını geri bırakamaz. Aynı nedenle cezayı erteleme veya adli para cezasına çevirme imkânı da yoktur. Bu konuların genel şartları için HAGB rehberimize ve hapis cezasının ertelenmesi yazımıza göz atın.

İnfaz aşamasında da özel kurallar uygulanır. Çünkü 5275 sayılı Kanun, terör suçlarından hüküm giyenler için koşullu salıverilme oranını cezanın dörtte üçü olarak belirler.

Örgüt Üyeliği ile Örgüte Yardım Arasındaki Fark

Uygulamada en çok tartışılan konulardan biri, kişinin üye mi yoksa yardım eden mi olduğudur. TCK madde 220/7, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmadan örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişiyi örgüt üyesi olarak cezalandırır. Ancak hâkim bu kişinin cezasını üçte birine kadar indirme yetkisine sahiptir.

Aradaki fark şuradadır:

• Üye: Örgütün hiyerarşisine dahildir ve örgütsel faaliyetlerini süreklilik içinde yürütür.
• Yardım eden: Örgütün hiyerarşisine dahil değildir; ancak örgüte bilerek ve isteyerek destek sağlar.

Bu ayrım cezanın miktarını doğrudan etkiler. Bu nedenle savunma, delillerin üyeliği mi yoksa yardımı mı gösterdiğini ayrıntılı biçimde tartışmalıdır.

Örgüt Propagandası ve Örgüt Adına Suç İşleme

Örgüt propagandası ayrı bir suçtur. Örneğin TCK madde 220/8, örgütün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya övecek şekilde propaganda yapan kişiye 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörür. Ayrıca TCK 220/6’ya göre örgüte üye olmadan örgüt adına suç işleyen kişi, işlediği suçun yanında örgüt üyeliğinden de ceza alır.

Etkin Pişmanlık (TCK 221)

TCK madde 221, örgüt suçlarında etkin pişmanlık imkânı tanır. Buna göre:

• Örgüte üye olup örgüt faaliyeti çerçevesinde suç işlemeden önce örgütten gönüllü olarak ayrılan kişi, üyelik suçundan ceza almaz.
• Yakalandıktan sonra örgütün yapısı ve faaliyetleri hakkında pişmanlıkla bilgi veren kişinin cezasını hâkim indirir.

Etkin pişmanlığın şartları dosyaya göre değişir. Bu yüzden bu yola başvurmadan önce mutlaka bir avukatla görüşün.

Soruşturma ve Tutuklama Süreci

Silahlı örgüt suçu, CMK madde 100/3’teki katalog suçlar arasındadır. Bu nedenle kanun, kuvvetli suç şüphesi bulunduğunda tutuklama nedeninin varlığını varsayar. Örgüt suçlarında gözaltı süresi de diğer suçlara göre daha uzundur.

Soruşturmada sık kullanılan deliller şunlardır:

• Dijital materyaller ve haberleşme kayıtları
• HTS ve baz istasyonu kayıtları
• Banka hesap hareketleri
• Tanık ve etkin pişmanlıktan yararlanan kişilerin beyanları
• Arama ve el koyma tutanakları

Savunma, bu delillerin hukuka uygun yollarla elde edilip edilmediğini ve kişiyle bağlantısının ispatlanıp ispatlanmadığını incelemelidir. Ayrıca tek bir delile dayanan mahkûmiyet kararları Yargıtay denetiminde sıkça tartışma konusu olur.

Görevli Mahkeme ve Kanun Yolları

Silahlı örgüt üyeliği davasına ağır ceza mahkemesi bakar. Mahkemenin hükmüne karşı hükmün açıklanmasından itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurursunuz. Bölge adliye mahkemesinin kararına karşı ise kanunun öngördüğü hâllerde Yargıtay’a temyiz yolu açıktır. Ağır ceza süreci hakkında ayrıntılı bilgi için Trabzon ağır ceza avukatı sayfamızı inceleyin.

Hapis cezasının ne kadarını cezaevinde geçireceğinizi ve denetimli serbestlik tarihini öğrenmek için infaz hesaplama aracımızı kullanın.

Sıkça Sorulan Sorular

Yazan: Av. Arb. Ali Kemal Şengül, Trabzon Barosu