Denetimli Serbestlik 2026: Şartları, Süresi, Hesaplama, Açık Cezaevi ve Ev Hapsi

Denetimli serbestlik, hükümlünün koşullu salıverilme tarihine kalan son dönemini cezaevi dışında, denetimli serbestlik müdürlüğünün belirlediği yükümlülüklere uyarak geçirmesidir; 2026 itibarıyla kural olarak koşullu salıverilmeye bir yıl veya daha az süre kalan, açık cezaevindeki iyi hâlli hükümlüler bu imkândan yararlanır. Ancak süre, suçun işlendiği tarihe göre bir yıldan altı yıla kadar değişiklik gösterir. Örneğin 30 Mart 2020’den önce işlenen birçok suçta bu süre üç yıl olarak uygulanır.

Bu rehberde denetimli serbestlik şartlarını, suç tarihine göre değişen süreleri, açık cezaevine geçişi, ev hapsini ve elektronik kelepçeyi 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun‘un güncel metnine göre anlatıyoruz. Ayrıca örnek hesaplamalarla bir hükümlünün cezaevinde ne kadar kalacağını gösteriyor ve 13. Yargı Paketi’ne ilişkin son durumu açıklıyoruz.

Denetimli Serbestlik Nedir?

Denetimli serbestlik, cezanın bir kısmının toplum içinde, belirli kurallar çerçevesinde infaz edilmesini sağlayan bir sistemdir. Hükümlü cezaevinden çıkar; ancak cezası henüz bitmez. Bunun yerine denetimli serbestlik müdürlüğüne düzenli olarak imza verir, programlara katılır ve kendisine yüklenen yükümlülüklere uyar.

Uygulamada “denetimli serbestlik” ifadesi birkaç farklı durumu anlatır. Bu yüzden önce hangi durumdan söz ettiğinizi netleştirmeniz gerekir:

Bu yazının ana konusu, en çok merak edilen birinci durumdur. Yani hükümlünün koşullu salıverilme tarihinden önce cezaevinden çıkarak cezasının kalanını denetimli serbestlik altında tamamlamasıdır.

Denetimli Serbestliğin Amacı

Kanun koyucu bu sistemi, hükümlülerin dış dünyaya uyumunu kolaylaştırmak ve aileleriyle bağlarını güçlendirmek amacıyla getirdi. Bu sayede hükümlü, cezasının son döneminde işine dönebilir, ailesiyle birlikte yaşar ve topluma kademeli olarak uyum sağlar. Öte yandan denetim mekanizması sayesinde toplum güvenliği de korunur.

Uygulamada denetimli serbestlik, hükümlünün çalışma hayatına dönmesini engellemez. Müdürlük, imza günlerini ve programları belirlerken hükümlünün iş ve eğitim durumunu da göz önünde bulundurur. Bu nedenle müdürlüğe ilk başvuruda çalıştığınız yeri ve mesai saatlerinizi gösteren belgeleri yanınızda götürmeniz, size uygun bir denetim planı hazırlanmasını kolaylaştırır.

Denetimli Serbestlik Şartları 2026

5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesi, denetimli serbestlikten yararlanmak için birkaç şartın birlikte gerçekleşmesini arar. Bu şartlardan biri eksikse infaz hâkimi talebi reddeder:

• Hükümlünün açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunması
• Koşullu salıverilme tarihine bir yıl veya daha az süre kalması
• Hükümlünün iyi hâlli olması
• Hükümlünün bu konuda talepte bulunması
• 4 Haziran 2025’ten sonra işlenen suçlarda, koşullu salıverilmeye kadar kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda birinin (en az beş gün) cezaevinde geçirilmiş olması

İnfaz hâkimi kararını, cezaevi idaresinin hazırladığı değerlendirme raporunu dikkate alarak verir. Öte yandan açık cezaevine geçme şartlarını taşıdığı hâlde kendi iradesi dışında bir sebeple açığa ayrılamayan hükümlüler de bu imkândan yararlanır.

Denetimli Serbestlikten Kimler Yararlanamaz?

Kanun, adli para cezası ödenmediği için hapse çevrilen hükümlüleri bu infaz usulünün dışında tutar. Ayrıca koşullu salıverilme kararı geri alınan hükümlüler, cezalarını aynen infaz eder. Bunun yanında terör ve örgüt suçları ile bazı ağır suçlarda koşullu salıverilme oranları ve açık cezaevine geçiş süreleri farklı olduğundan, denetimli serbestliğe kalan süre de fiilen uzar.

Özel Durumlar: Anneler, Hastalar ve Yaşlılar

Kanun, bazı hükümlüler için denetimli serbestlik süresini uzun tutar. Bu durumlar şunlardır:

• Sıfır ile altı yaş arasında çocuğu bulunan kadın hükümlüler: koşullu salıverilmeye iki yıl veya daha az kaldığında
• Ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız sürdüremeyen hükümlüler: koşullu salıverilmeye üç yıl veya daha az kaldığında

Hastalık, engellilik veya kocama hâlinin Adli Tıp Kurumu raporuyla ya da Adalet Bakanlığının belirlediği tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi gerekir. Bu nedenle sağlık raporu sürecini erken başlatmak, aileler için büyük zaman kazandırır.

Suç Tarihine Göre Denetimli Serbestlik Süreleri

Denetimli serbestlik süresini belirleyen en önemli unsur, suçun işlendiği tarihtir. Çünkü yasa koyucu 2020, 2023 ve 2025 yıllarında geçici maddelerle farklı dönemler için farklı süreler öngördü. Aşağıdaki tablo genel kuralı özetler:

Bu tabloya ek olarak geçici madde 10, 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlar için önemli bir avantaj getirdi. Bu suçlardan açık cezaevinde en az üç ay kalan hükümlüler, denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanma hakkı kazanıyordu. Ancak 7571 sayılı Kanun, Aralık 2025’te bu imkânı bazı suçlar bakımından sınırladı. Örneğin eşe karşı kasten öldürme ve deprem nedeniyle yapıların yıkılmasından kaynaklanan öldürme suçları artık bu avantajın dışında kalıyor.

Hangi Suçlarda Uzun Süre Geçerli Değil?

Kanun, 30 Mart 2020 öncesi suçlar için öngördüğü üç yıllık süreyi bazı suçlarda tanımaz. Kasten öldürme, aile içi yaralama, işkence ve eziyet, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, özel hayatın gizliliğine karşı suçlar, uyuşturucu ticareti, devlet güvenliğine karşı suçlar ve terör suçları bu istisnalar arasındadır. Bu suçlarda genel olarak bir yıllık süre esas alınır.

Görüldüğü gibi aynı cezayı alan iki hükümlünün denetimli serbestlik süresi, suç tarihi ve suç türüne göre birkaç yıl farklılık gösterir. Bu yüzden kesin hesap için hükümlünün infaz dosyasını ayrı ayrı incelemek gerekir.

Koşullu Salıverilme Oranları

Denetimli serbestliğin ne zaman başlayacağını bulmak için önce koşullu salıverilme tarihini hesaplamanız gerekir. Koşullu salıverilme, hükümlünün cezasının belirli bir oranını iyi hâlli olarak çektikten sonra tahliye edilmesidir. Oranlar suç türüne göre değişir:

Koşullu salıverilme tarihi belli olduktan sonra, bu tarihten geriye doğru denetimli serbestlik süresini düşersiniz. Böylece hükümlünün cezaevinden fiilen çıkabileceği en erken tarih ortaya çıkar.

Denetimli Serbestlik Hesaplama: Örneklerle

Denetimli serbestlik hesaplama, aileler için en çok merak edilen konudur. Aşağıdaki örneklerde hükümlünün iyi hâlli olduğunu ve başka cezası bulunmadığını varsayıyoruz.

Örnek 1: 2026’da İşlenen Suçtan 6 Yıl Hapis

Hükümlü, genel kurala tabi bir suçtan 6 yıl hapis cezası aldı. Önce koşullu salıverilme süresini hesaplıyoruz: 6 yılın yarısı 3 yıldır. Denetimli serbestlik süresi 1 yıl olduğu için hükümlü yaklaşık 2 yıl cezaevinde kalır. Toplam cezası 10 yıldan az olduğundan bir ay kapalı cezaevinde kaldıktan sonra açık cezaevine geçme hakkı kazanır.

Bu suç 4 Haziran 2025’ten sonra işlendiği için onda bir şartını da kontrol ediyoruz. Koşullu salıverilmeye kadar geçmesi gereken 3 yılın onda biri yaklaşık 110 gündür. Hükümlü cezaevinde 2 yıl kalacağı için bu şart da sağlanır.

Örnek 2: 2026’da İşlenen Suçtan 10 Yıl Hapis

Hükümlü 10 yıl hapis cezası aldı ve suç genel kurala tabi. Koşullu salıverilme süresi 5 yıldır. Denetimli serbestlik süresi 1 yıl olduğu için hükümlü yaklaşık 4 yıl cezaevinde kalır. Toplam cezası 10 yıl olduğundan önce cezanın onda birini, yani 1 yılı kapalı cezaevinde geçirir, ardından açık cezaevine ayrılma hakkı kazanır.

Örnek 3: 2019’da İşlenen Suçtan 6 Yıl Hapis

Suç 30 Mart 2020’den önce işlendiyse ve istisna suçlardan değilse, denetimli serbestlik süresi 3 yıl olarak uygulanır. Bu durumda koşullu salıverilme süresi 3 yıl olduğu için hükümlü, kısa bir kapalı ve açık cezaevi döneminden sonra denetimli serbestliğe çıkar. Bu örnek, suç tarihinin sonuca ne kadar büyük etki ettiğini açıkça gösterir.

Kendi durumunuza göre yaklaşık bir hesap yapmak için infaz hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Bununla birlikte mahsup, tutuklulukta geçen süre ve birden fazla cezanın toplanması hesabı değiştirir. Bu nedenle sonucu mutlaka infaz dosyası üzerinden teyit edin.

Tutuklulukta Geçen Süre Hesaba Katılır mı?

Evet. Türk Ceza Kanunu’nun 63. maddesi, gözaltında ve tutuklulukta geçen sürelerin hükmolunan cezadan düşülmesini, yani mahsup edilmesini öngörür. Dolayısıyla yargılama sırasında tutuklu kalan bir hükümlü, bu süreyi cezaevinde geçirmesi gereken süreden indirir.

Örneğin 6 yıl hapis cezası alan ve yargılama boyunca 8 ay tutuklu kalan bir hükümlü düşünelim. Koşullu salıverilme için gereken 3 yıldan bu 8 ay düşülür. Ardından denetimli serbestlik süresi de hesaba katıldığında hükümlünün cezaevinde kalacağı süre ciddi şekilde kısalır. Bu yüzden infaz hesabı yaparken tutukluluk tarihlerini mutlaka belgeleyin.

Koşullu Salıverilmeden Sonra Denetim Süresi

Denetimli serbestlik süresi bittiğinde hükümlü koşullu salıverilir. Ancak bu, cezanın tamamen bittiği anlamına gelmez. Kanuna göre koşullu salıverilen hükümlü, cezaevinde geçirmesi gereken süre kadar bir denetim süresine tabi olur. Bu süre, hak ederek tahliye tarihini geçemez.

İnfaz hâkimi, bu denetim süresi içinde iki yılı geçmemek üzere hükümlüye ek yükümlülükler yükleyebilir. Hükümlü denetim süresinde hapis cezası gerektiren kasıtlı bir suç işlerse veya yükümlülüklere uymamakta ısrar ederse, infaz hâkimi koşullu salıverilme kararını geri alır. Buna karşılık denetim süresini iyi hâlli geçiren hükümlünün cezası infaz edilmiş sayılır.

Açık Cezaevine Geçiş Şartları

Denetimli serbestlik için çoğu zaman önce açık cezaevine geçmek gerekir. Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği, bazı hükümlülerin cezasını doğrudan açık cezaevinde çekmesine izin verir:

• Kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az hapis cezası alanlar
• Taksirli suçlardan toplam beş yıl veya daha az hapis cezası alanlar
• Adli para cezası hapse çevrilenler
• İcra ve İflas Kanunu gereğince tazyik hapsine tabi tutulanlar

Ancak terör ve örgüt suçlarından, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanlar ile ikinci defa mükerrir olanlar bu imkândan yararlanamaz.

Kapalı Cezaevinden Açık Cezaevine Ayrılma

Cezasını kapalı cezaevinde çeken hükümlü, belirli bir süreyi tamamlayınca açık cezaevine ayrılma hakkı kazanır. Yönetmeliğe göre toplam cezası on yıldan az olanlar bir ayını, on yıl ve daha fazla olanlar ise cezalarının onda birini kapalıda geçirmelidir. Ayrıca hükümlünün iyi hâlli olması ve koşullu salıverilme tarihine yedi yıl veya daha az süre kalması gerekir.

Bazı suçlarda bu süre daha kısadır. Örneğin nitelikli hırsızlık, yağma ve uyuşturucu ticareti gibi suçlarda koşullu salıverilmeye beş yıldan az, cinsel saldırı ve eşe karşı işlenen bazı ağır suçlarda ise üç yıldan az süre kalması gerekir. Müebbet hapis cezası alanlar ise koşullu salıverilmeye beş yıl veya daha az kaldığında açık cezaevine geçer.

Denetimli Serbestlikte Yükümlülükler

Denetimli serbestliğe çıkan hükümlü, cezaevinden ayrıldıktan sonra beş gün içinde talebinde belirttiği denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurur. Müdürlük, hükümlünün risk ve ihtiyaçlarına göre aşağıdaki yükümlülüklerden bir veya birkaçını belirler:

• Kamuya yararlı bir işte ücretsiz çalışmak
• Bir konut veya bölgede denetim ve gözetim altında bulunmak
• Belirlenen yer veya bölgelere gitmemek
• Belirlenen eğitim ve rehabilitasyon programlarına katılmak

Uyuşturucu kullanma suçundan hüküm giyenler ayrıca tedavi ve rehabilitasyon programlarına katılmak zorundadır. Uygulamada en sık karşılaşılan yükümlülük, belirlenen günlerde müdürlüğe gidip imza vermektir.

Yükümlülüklere Uyulmazsa Ne Olur?

Kanun, yükümlülük ihlallerine ciddi sonuçlar bağlar. Hükümlü beş gün içinde müdürlüğe başvurmazsa, yükümlülüklere uymamakta ısrar ederse veya cezaevine dönmek isterse, infaz hâkimi cezanın kalanının açık cezaevinde çekilmesine karar verir. Ayrıca denetimli serbestlik sırasında alt sınırı bir yıl veya daha fazla hapis gerektiren kasıtlı bir suçtan kamu davası açılırsa, infaz hâkimi hükümlüyü açık cezaevine geri gönderme yetkisine sahiptir.

Daha da önemlisi, başvuru süresi dolduktan sonra iki gün içinde müdürlüğe gitmeyen ya da iade kararına rağmen iki gün içinde teslim olmayan hükümlü hakkında firar suçu hükümleri uygulanır. Bu yüzden imza günlerini ve başvuru sürelerini asla kaçırmayın.

Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne Başvuru: Adım Adım

Denetimli serbestlik kararı çıktıktan sonra süreç hızlı ilerler. Hükümlü ve ailesi, aşağıdaki adımları izleyerek hak kaybını önler:

1. Hükümlü, açık cezaevinde şartları sağladığında cezaevi idaresine yazılı talepte bulunur.
2. Talep dilekçesinde cezayı geçireceği adresi ve bağlı olmak istediği denetimli serbestlik müdürlüğünü belirtir.
3. Cezaevi idaresi değerlendirme raporunu hazırlar ve dosyayı infaz hâkimliğine gönderir.
4. İnfaz hâkimi talebi kabul ederse hükümlü cezaevinden ayrılır.
5. Hükümlü, ayrıldığı tarihten itibaren beş gün içinde bildirdiği müdürlüğe başvurur.
6. Müdürlük, denetim planını ve imza günlerini hükümlüye tebliğ eder.

Adres değişikliği gerekirse hükümlü, müdürlüğe önceden başvurarak dosyanın başka bir müdürlüğe gönderilmesini ister. Ayrıca iletişim bilgilerinin güncel tutulması, tebligatların zamanında ulaşmasını sağlar.

Müddetname: Tahliye Tarihini Nasıl Öğrenirsiniz?

Hükümlünün koşullu salıverilme tarihini, denetimli serbestliğe çıkabileceği tarihi ve hak ederek tahliye tarihini gösteren resmi belgeye müddetname denir. Müddetnameyi, hükmü infaz eden Cumhuriyet başsavcılığının infaz bürosu düzenler. Hükümlü, müddetnamenin bir örneğini cezaevi idaresi aracılığıyla alır; avukatı da dosyayı UYAP üzerinden inceler.

Müddetnamede bir hata görürseniz hemen harekete geçin. Örneğin tutuklulukta geçen bir sürenin mahsup edilmemesi veya suç tarihinin yanlış girilmesi, tahliye tarihini aylarca geciktirir. Bu tür hatalar için infaz savcılığına başvurarak düzeltme isteyebilir, sonuç alamazsanız infaz hâkimliğine başvurabilirsiniz.

Denetimli Serbestlikte Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada hükümlülerin ve ailelerinin denetimli serbestlik sürecinde yaptığı bazı hatalar, ciddi hak kayıplarına yol açar. En sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Cezaevinden çıktıktan sonra beş günlük başvuru süresini kaçırmak
• İmza günlerini unutmak veya geç gitmek
• Adres değişikliğini müdürlüğe bildirmemek
• Disiplin cezası alarak iyi hâl şartını kaybetmek
• Müddetnamedeki hatalı hesaplamayı fark etmemek
• Sosyal medyadaki doğrulanmamış “af” ve “infaz düzenlemesi” haberlerine güvenerek hareket etmek

Bu hatalardan kaçınmak için müdürlüğün verdiği denetim planını yazılı olarak saklayın ve imza günlerini takviminize işleyin. Ayrıca herhangi bir mazeret nedeniyle imzaya gidemeyecekseniz, durumu belgeleriyle birlikte müdürlüğe önceden bildirin.

Ev Hapsi: Cezanın Konutta Çekilmesi

Kamuoyu, ev hapsini denetimli serbestlikle sıkça karıştırır. Oysa ev hapsi, 5275 sayılı Kanun’un 110. maddesinde düzenlenen ayrı bir özel infaz usulüdür. İnfaz hâkimi, aşağıdaki hükümlülerin cezasını konutunda çektirmesine karar verme yetkisine sahiptir:

7550 sayılı Kanun, seksen yaş sınırını 2025 yılında ekledi. Ancak terör ve örgüt suçlarından, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanlar ve koşullu salıverilme kararı geri alınanlar, hastalık ve doğum hâlleri dışında bu imkândan yararlanamaz.

Hafta Sonu ve Gece İnfazı

Kanun, kısa süreli cezalarda bir esneklik daha tanır. İnfaz hâkimi, kasıtlı suçlarda toplam üç yıl, taksirle öldürme hariç taksirli suçlarda toplam beş yıl veya daha az hapis cezasının sadece hafta sonları veya sadece geceleri cezaevinde çekilmesine karar vermeye yetkilidir. Böylece hükümlü işini ve ailesini kaybetmeden cezasını tamamlar.

Elektronik Kelepçe ile Takip

Elektronik kelepçe, hükümlünün veya şüphelinin bulunduğu yeri elektronik olarak izlemeye yarayan bir cihazdır. Denetimli serbestlik müdürlükleri, konutta veya belirli bir bölgede denetim yükümlülüğü verdiği kişileri bu cihazla takip eder. Ayrıca hastalık nedeniyle cezasını evde çeken ve toplam cezası on yıldan fazla olan hükümlülerin elektronik cihazla takibi kanun gereği zorunludur.

Mahkemeler, elektronik kelepçeyi soruşturma aşamasında adli kontrol tedbiri olarak da uygular. Bu konuyu adli kontrol kararı rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

13. Yargı Paketi’nde Denetimli Serbestlik Var mı?

Kamuoyunda en çok sorulan sorulardan biri, 13. Yargı Paketi ile denetimli serbestlik sürelerinin uzayıp uzamayacağıdır. 22 Ekim 2026 itibarıyla paket henüz TBMM’ye sunulmadı ve resmi bir madde metni yayımlanmadı. Basına yansıyan bilgilere göre kapsamlı bir infaz düzenlemesi 2027 yılına kalacak.

Bu nedenle “denetimli serbestlik üç yıla çıkıyor” veya “yeni Covid izni geliyor” gibi paylaşımlara itibar etmeyin. Kesin bilgi, ancak kanun Resmî Gazete’de yayımlandığında ortaya çıkar. Yeni bir düzenleme yürürlüğe girdiğinde bu rehberi güncelleyeceğiz.

Denetimli Serbestlik Kararına İtiraz

İnfaz hâkiminin denetimli serbestlik talebini reddetmesi, hükümlüyü açık cezaevine iade etmesi veya koşullu salıverilme talebini kabul etmemesi hâlinde itiraz yolu açıktır. İtirazı, kararı veren infaz hâkimliğine dilekçeyle yaparsınız. Süreler kısa olduğu için kararı öğrendiğiniz anda harekete geçin.

Ayrıca cezaevi idaresinin iyi hâl değerlendirmesine ve disiplin cezalarına karşı da infaz hâkimliğine şikâyet yoluna gidebilirsiniz. Çünkü bir disiplin cezası, açık cezaevine geçişi ve denetimli serbestliği aylarca geciktirir.

Hapis Cezasından Kaçınmanın Diğer Yolları

Denetimli serbestlik, hapis cezası kesinleştikten sonraki aşamaya ilişkindir. Oysa yargılama sırasında bazı kurumlar, hapis cezasının hiç çekilmemesini sağlar. Örneğin hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi ve kısa süreli hapsin seçenek yaptırımlara çevrilmesi bu imkânlar arasındadır.

Bu konuları HAGB nedir ve hapis cezasının ertelenmesi rehberlerimizde ayrıntılı olarak anlattık. Yargılama aşamasında doğru savunma stratejisi, infaz aşamasındaki seçenekleri de doğrudan etkiler.

Trabzon’da İnfaz ve Denetimli Serbestlik Desteği

Denetimli serbestlik hesabı; suç tarihi, suç türü, mahsup, tekerrür ve birden fazla cezanın toplanması gibi pek çok unsura bağlıdır. Küçük bir hesap hatası, hükümlünün aylarca fazladan cezaevinde kalmasına yol açar. Bu nedenle infaz dosyasının uzman bir göz tarafından incelenmesi önemlidir.

Trabzon’da ceza ve infaz süreçleriyle ilgili destek için Trabzon ceza avukatı sayfamızı inceleyin veya iletişim sayfamızdan bize ulaşın.

Sıkça Sorulan Sorular

Açık Cezaevi, Ev Hapsi ve Yargı Paketi Soruları

Yazan: Av. Arb. Ali Kemal Şengül, Trabzon Barosu