Kasten Yaralama Suçu ve Cezası TCK 86-87-88
Kasten yaralama suçu, failin bir kimsenin vücuduna kasten acı vermesi veya sağlığını ya da algılama yeteneğini bozmasıyla meydana gelir. Türk Ceza Kanunu 86. maddesi kişilerin vücut dokunulmazlığını ve beden bütünlüğünü korur. Kanun koyucu eylemin ağırlığına, kullanılan vasıtaya ve mağdurun durumuna göre farklı yaptırımlar öngörür. TCK 86 temel ve nitelikli halleri düzenlerken, TCK 87 neticesi sebebiyle ağırlaşan durumları hükme bağlar. Öte yandan TCK 88 ise ihmali davranışla yaralama fiilini özel olarak ele alır.
Yaralama iddialarıyla açılan davalar Asliye Ceza ve Ağır Ceza Mahkemelerinin iş yükünün büyük kısmını oluşturur. Soruşturma evresinde doğru adli muayene raporu almak ve meşru müdafaa ile haksız tahrik savunmalarını eksiksiz sunmak hayati önem taşır. Trabzon ve çevre illerdeki ceza dosyalarınız hakkında detaylı bilgiye Trabzon Ceza Avukatı sayfamız üzerinden ulaşabilirsiniz. Konuyla ilgili yasal mevzuatın tam metnini resmi Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden inceleyebilirsiniz.
Kasten Yaralama Suçunun Maddi ve Manevi Unsurları
Yaralama suçunun oluşması için failin fiili ile kanunda sayılan üç neticeden en az birinin gerçekleşmesi gerekir:
- Vücuda Acı Verme: İlk olarak failin darp fiili mağdurun bedeninde somut bir fiziksel acı doğurmalıdır.
- Sağlığın Bozulması: Devamında eylem mağdurun ruhsal dengesini veya bedensel fonksiyonlarını bozabilir.
- Algılama Yeteneğinin Bozulması: Sonuç olarak eylem mağdurun bilincini, muhakeme gücünü veya duyularını geçici ya da kalıcı hasara uğratabilir.
- Kast Unsuru: Kanun koyucu bu suçta doğrudan veya olası kast arar; fail başkasına zarar verme bilinciyle hareket etmelidir.
Basit Kasten Yaralama Suçu ve Cezası (TCK m.86/1)
Fiilin mağdur üzerindeki etkisi basit tıbbi müdahale sınırını aşıyorsa hakim TCK 86/1 hükmünü tatbik eder. Mahkeme bu temel halde faile 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verir.
Savcılık bu temel fiil hakkında ihbar veya şikayet üzerine resen soruşturma yürütür; takip şikayete bağlı değildir.
Basit Tıbbi Müdahale ile Giderilebilen Yaralama (BTM) ve Cezası (TCK m.86/2)
Failin kişiye verdiği zarar hafif nitelikte kalıyorsa ve hekim müdahalesiyle kolayca iyileşiyorsa basit yaralama oluşur. Adli tıp kriterleri morluk, sıyrık veya hafif şişlikleri bu fıkra kapsamında sayar.
Yargıç bu durumda şikayet üzerine faile 4 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası verir. Taraflar bu suç tipinde öncelikle uzlaştırma sürecine gider.
Kasten Yaralama Suçunun Nitelikli Halleri (TCK m.86/3)
Suçun belirli kişilere karşı veya tehlikeli araçlarla işlenmesi yaptırımı ağırlaştırır. Kanun koyucu bu hallerde verilecek cezayı yarı oranında, canavarca hisle işlenmesi durumunda ise bir kat artırır:
1. Üstsoy, Altsoy, Eş, Boşandığı Eş veya Kardeşe Karşı İşlenmesi (TCK 86/3-a)
Fail anne, baba, çocuk, torun, resmi eş veya boşandığı eşe yönelik darp fiili sergilerse ceza artar. Kanun koyucu bu yolla aile bireylerini özel olarak korur.
2. Beden veya Ruh Bakımından Kendisini Savunamayacak Kişiye Karşı (TCK 86/3-b)
Şüpheli çocuklar, engelliler, yaşlılar veya yatalak hastalara karşı fiil gerçekleştirdiğinde mahkeme cezayı artırarak uygular.
3. Kişinin Yerine Getirdiği Kamu Görevi Nedeniyle İşlenmesi (TCK 86/3-c)
Fail kamu görevlisine görevi esnasında veya görevinden ötürü saldırır. Hakim doktor, polis, zabıta veya öğretmene şiddet uygulayan faillere artırımlı ceza verir.
4. Kamu Görevlisinin Sahip Bulunduğu Nüfuzu Kötüye Kullanması (TCK 86/3-d)
Görevin verdiği yetkiyi aşarak vatandaşa haksız biçimde fiziksel güç kullanan kamu görevlileri bu bent kapsamında ceza alır.
5. Silahla İşlenmesi (TCK 86/3-e)
Fail eylemi tabanca, bıçak, muşta, sopa, taş, levye veya kırık şişeyle işler. Ceza hukuku yaralamaya elverişli her türlü sert cismi silah kabul eder.
6. Canavarca Hisle İşlenmesi (TCK 86/3-f)
Fail sırf acı çektirmekten zevk alarak veya vahşi yöntemler kullanarak mağdura vurur. Hakim bu bentte cezayı doğrudan bir kat artırır.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Kasten Yaralama (TCK m.87)
Failin kastettiğinden daha ağır bir sonucun ortaya çıkması halinde mahkeme cezayı ciddi oranda katlar. Yasa bu neticeleri iki grupta değerlendirir:
Cezanın Bir Kat Artırıldığı Haller (TCK 87/1):
- Duyulardan veya organlardan birinin işlevini sürekli zayıflatması,
- Konuşmada sürekli zorluk yaratması,
- Yüzde sabit iz bırakması,
- Yaşamı tehlikeye sokan bir durum doğurması,
- Gebe bir kadına yönelip çocuğun vaktinden önce doğmasına yol açması.
Cezanın İki Kat Artırıldığı Haller (TCK 87/2):
- İyileşme olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata yol açması,
- Duyulardan veya organlardan birinin işlevini tamamen yok etmesi,
- Konuşma ya da çocuk yapma kabiliyetini bitirmesi,
- Yüzü sürekli değişikliğe uğratarak çehreyi tanınmaz kılması,
- Gebe kadının çocuğunun düşmesine neden olması.
Kasten Yaralama Sonucunda Ölüm Meydana Gelmesi (TCK m.87/4)
Fail öldürme kastı gütmeksizin mağduru yaralar; fakat mağdur darp neticesinde hayatını kaybederse bu hüküm devreye girer. Yargıtay failin kastını darbe sayısına, kullanılan alete ve vurulan vücut bölgesine bakarak tayin eder.
Yargıç, temel yaralama neticesinde ölüm doğarsa faile 8 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası verir. Fail suçu nitelikli hallerden biriyle işlerse ceza 12 yıldan 18 yıla kadar yükselir.
Kasten Yaralamanın İhmali Davranışla İşlenmesi (TCK m.88)
İcrai harekette bulunma yükümlülüğü taşıyan kimsenin hareketsiz kalarak mağdurun yaralanmasına yol açmasıdır. Örneğin bakıma muhtaç hastaya ilacını bilerek vermeyen bakıcı bu hüküm kapsamında ceza alır. Yargılama makamı somut olayın özelliklerine göre cezada indirim uygulayabilir.
Kasten Yaralamada Meşru Müdafaa (TCK m.25)
Kendisine veya bir başkasına yönelen haksız bir saldırıyı o an defetmek amacıyla orantılı güç kullanan kimseye mahkeme ceza vermez. Meşru müdafaa şartları oluştuğunda yargıç sanık hakkında beraat kararı verir. Sanığın uyguladığı savunmanın haksız saldırıyla tam bir denge taşıması şarttır.
Haksız Tahrik İndirimi (TCK m.29)
Mağdurun haksız bir fiiliyle faili öfke veya şiddetli eleme sürüklemesi halinde haksız tahrik hükümleri işler. Hakim bu durumda sanığın cezasını dörtte birden dörtte üçe kadar indirebilir.
Adli Tıp ve BTM Raporunun Önemi
Yaralama yargılamalarında dosyanın sonucunu hekim raporları tayin eder. Adli tıp hekimi düzenlediği raporda yaranın basit tıbbi müdahaleyle iyileşip iyileşmeyeceğini açıkça yazar. Mağdurda kemik kırığı varsa uzman hekim kırığın hayat fonksiyonlarına etkisini 1’den 6’ya kadar puanlar; mahkeme de cezayı bu orana göre artırır.
Şikayet Süresi, Uzlaşma ve Zamanaşımı
- Şikayet Süresi: TCK 86/2 kapsamındaki hafif yaralama 6 aylık şikayet süresine bağlıdır. Diğer yaralama suçlarında savcılık soruşturmayı şikayet aramaksızın kendiliğinden yürütür.
- Uzlaşma: Yalnızca TCK 86/2’deki basit yaralama uzlaşma kapsamına girer. Silahlı yaralamalarda veya ağır neticeli olaylarda savcılık dosyayı uzlaştırmaya göndermez.
- Zamanaşımı: Basit yaralamada dava zamanaşımı 8 yıldır. Neticesi ağırlaşan dosyalarda ise zamanaşımı süresi 15 ila 20 yıl arasında seyreder.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
- Asliye Ceza Mahkemesi: Basit yaralama ile TCK 86 kapsamındaki nitelikli yaralama davalarını karara bağlar.
- Ağır Ceza Mahkemesi: Eylem ölümle sonuçlanmışsa veya yüzde kalıcı değişim gibi ağır neticeler doğurmuşsa dosyaya bakar.
- Yetki Kuralı: Fiilin işlendiği yer mahkemesi davaya bakmaya tam yetkilidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yumruk atmak veya tokat atmak kasten yaralama sayılır mı?
Evet. Tokat veya yumruk atmak mağdurun vücuduna fiziki acı verdiği için TCK 86/2 kapsamında kasten yaralama suçunu oluşturur.
Kasten yaralama cezası adli para cezasına çevrilir mi?
Basit tıbbi müdahaleyle iyileşebilen hafif yaralamalarda mahkeme hapis cezasını adli para cezasına çevirebilir. Nitelikli hallerde ceza alt sınırı yüksek kaldığı için hakim adli para cezası uygulayamaz.
Kasten yaralama davasında HAGB kararı çıkar mı?
Sanığın sabıkasız bulunması, mağdurun zararını ödemesi ve cezanın 2 yılın altında kalması durumunda mahkeme Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı verebilir.