Uyuşturucu Kullanma Sınırı ve Miktarı (TCK 188 – TCK 191 Ayrımı)

Uyuşturucu kullanma sınırı ve miktarı, ceza yargılamasında kritik bir eşiktir. Bu yasal sınır, şüphelinin “kullanıcı” mı yoksa “satıcı” mı sayılacağını belirler. Türk Ceza Kanunu metninde gramaj bakımından kesin bir rakam yer almaz. Bu nedenle sınırları Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararları çizer. Ayrıca Adli Tıp Kurumu raporları da bu sınırları somutlaştırır. Şayet ele geçen madde yasal eşiği aşarsa, savcılık doğrudan uyuşturucu ticareti suçundan dava açar.

Suç vasfının değişmesi sanığın cezaevinde kalacağı süreyi doğrudan etkiler. Örneğin TCK 191 maddesi denetimli serbestlik ve erteleme imkanı tanır. Buna karşın TCK 188 en az 10 yıldan başlayan ağır hapis cezaları getirir. Trabzon ve çevre illerdeki ceza dosyalarınız hakkında detaylı bilgiye Trabzon Ceza Avukatı sayfamız üzerinden ulaşabilirsiniz. Konuyla ilgili yasal düzenlemeleri doğrudan resmi Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden inceleyebilirsiniz.

Yargıtay’a Göre Uyuşturucu Türlerine Göre Kullanma Sınırları ve Miktarları

Yargıtay ceza daireleri kişinin 1 yıllık kişisel ihtiyacını temel ölçüt kabul eder. Yüksek mahkeme bu miktarı aşmayan maddeleri kişisel kullanım sınırında tutar. Madde türlerine göre kabul gören yıllık ve günlük sınırlar şunlardır:

1. Esrar Kullanma ve Bulundurma Sınırı

• Günlük Doz: Bir bağımlı günde 3 kez 1-1,5 gram esrar tüketebilir.
• Yıllık Sınır: Yargıtay net 600 ila 700 gram esrarı kullanım sınırında sayar. Ancak ele geçen miktar 1 kilogramı aşarsa mahkeme ticaret kastını kabul eder.

2. Metamfetamin (Met) İçicilik Sınırı

• Günlük ve Yıllık Eşik: Metamfetamin maddesinde kritik sınır net 10 gramdır. Dolayısıyla net ağırlık 10 gramı aşarsa yargı makamları ticaret şüphesiyle hareket eder.

3. Sentetik Ecstasy ve Captagon Haplar

• Kabul Edilen Sınır: Kimyasal uyuşturucu haplarda sınır 50 adettir. Sayı 50 adedin altındaysa eylem TCK 191 kapsamında kalır. Buna karşın 50 adedin üzerindeki yakalamalarda mahkeme doğrudan ticari amaç varsayar.

4. Eroin Kullanma Sınırı

• Doz ve Miktar: Eroinde günlük kullanım 150 miligram düzeyindedir. Bu sebeple Yargıtay net 20 gramın altındaki eroin miktarını kullanma sınırı içinde sayar.

5. Kokain İçicilik Eşiği

• Kritik Eşik: Kokain maddesinde günlük tek doz 60 miligramdır. Nitekim mahkemeler net 20 gram altındaki kokaini kişisel ihtiyaç kabul eder. Bu miktarın üstü ise doğrudan ticaret vasfını doğurur.

6. Bonzai (Sentetik Kannabinoid) Sınırı

• Değerlendirme: Bonzai son derece tehlikeli kimyasal bir maddedir. Bu yüzden net 10-15 gram üzeri bonzai maddeleri doğrudan ticaret şüphesi oluşturur.

Yargıtay ve HSK’ya Göre Kişisel Kullanım Sınırının Tespit Prosedürü

Adli makamlar ele geçen madde miktarını tespit ederken şu adımları izler:

• Ekspertiz ve Ayrıştırma: İlk olarak polis ele geçen maddeyi kriminal laboratuvara gönderir. Uzmanlar yabancı maddeleri ayırarak net etken maddeyi bulur.
• Kullanıcılık Testi: Devamında sağlık ekipleri şüphelinin kan ve idrar örneklerini inceler. Hekimler kişinin bağımlı olup olmadığını tıbben tespit eder.
• Zaman Dilimi Hesabı: Sonuç olarak mahkeme bulunan net miktarı sanığın yıllık ihtiyacına bölerek oranlar.

Bulunan Maddenin Miktarı Dışında Suçun Vasfını Belirleyen Ölçütler

Yargıtay Ceza Genel Kurulu sadece gramaja bakarak hüküm kurmaz. Çünkü miktar sınırın altında kalsa bile şu 3 ölçüt faili satıcı konumuna sokar:

1. Maddenin Bulundurulduğu Yer ve Saklanış Şekli

Uyuşturucunun gizli bölmelerde veya satışa hazır küçük paketlerde bulunması ticarete işaret eder. Buna karşılık kişisel kullanımda fail maddeyi tek bir kapta tutar.

2. Hassas Terazi ve Paketleme Malzemeleri

Sanığın yanında hassas terazi veya kilitli poşetler çıkması ticarete kesin delildir. Örneğin miktar 2 gram bile olsa terazi varsa mahkeme TCK 188 uygular.

3. Çeşitlilik (Birden Çok Farklı Uyuşturucu Türü)

Failin üzerinde hem esrar hem hap bulunması kullanım savunmasını çürütür. Dolayısıyla Yargıtay farklı türlerin taşınmasını uyuşturucu ticareti kabul eder.

İzinsiz Hint Keneviri Ekme Suçunda Kişisel Kullanım Sınırı (2313 SK)

Esrar elde etmek amacıyla izinsiz kenevir eken kişiler hakkında 2313 sayılı Kanun uygulanır:

• 20 Kök Sınırı: Başka bir kanıt yoksa hakim 20 köke kadar dikili keneviri kişisel ihtiyaç sayar.
• Cezası: Kişisel kullanım için kenevir eken fail 1 yıldan 3 yıla kadar hapis alır. Ancak 20 kök üzeri ekimlerde mahkeme 4 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası verir.

Hukuka Aykırı Arama ve Delil Yasakları

Uyuşturucu operasyonlarında polisin usulüne uygun arama kararı alması şarttır:

• Arama Kararının Yokluğu: Hakim veya savcı kararı olmadan yapılan üst ve araç aramaları hukuka aykırılık teşkil eder.
• Delillerin İptali: Çünkü hukuka aykırı elde edilen uyuşturucu mahkemede delil değeri taşımaz. Bu nedenle Yargıtay usulsüz aramayla bulunan maddeler hakkında doğrudan beraat kararı verir.

Uyuşturucu Ticareti (TCK 188) ile Kullanma (TCK 191) Arasındaki Ceza Farkı

• Kullanmak İçin Bulundurma (TCK 191): Savcılık fail hakkında 2 yıldan 5 yıla kadar hapis ister. Ancak savcılık ilk defa yakalanan kişilere denetimli serbestlik verir. Şüpheli tedavi programına uyarsa ceza almaz.
• Uyuşturucu Ticareti (TCK 188/3): Maddeyi satan veya nakleden fail en az 10 yıl hapis cezası alır. Mahkeme ayrıca adli para cezasına hükmeder. Bu suçta erteleme uygulanmaz ve hakim sanığı tutuklu yargılar.

Sıkça Sorulan Sorular

Üzerimde yakalanan uyuşturucu idrarda çıkmazsa ne olur?

Test sonucunun temiz çıkması “ben kullanıcıyım” savunmasını çürütür. Bu durumda mahkeme şahsın maddeyi ticaret amacıyla taşıdığına kanaat getirebilir.

Kullanıcı sınırının altındaki maddeyle yakalanan kişi cezaevine girer mi?

Kişi ilk kez yakalanmışsa savcılık kamu davasını erteler. Dolayısıyla şahsa denetimli serbestlik verilir ve kişi cezaevine girmez.

Kaç gram üstü satıcı sayılır?

Kanunda kesin bir gramaj yazmaz. Ancak Adli Tıp kriterlerine göre 600-700 gram üstü esrar ticaret kabul görür. Metamfetaminde ise 10 gram üzeri miktar ticaret sayılır.