Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yoluyla Takipte Borca İtiraz Dilekçesi (İİK m. 168 – m. 169)

👉 Kambiyo Takibinde Borca İtiraz Dilekçesini Word (.docx) Olarak İndirmek İçin Tıklayın

Alacaklılar bono, çek veya poliçeye dayalı alacaklarını kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip eder. Bu takiplerde borçlunun kambiyo senedine özgü haciz borca itiraz dilekçesi sunma hakkı da bulunmaktadır. İcra müdürlüğü bu takip türünde borçluya Örnek No: 10 ödeme emri gönderir. Nitekim kambiyo takipleri genel haciz takiplerine kıyasla çok daha ağır sonuçlar doğurur. Çünkü kanun koyucu bu takiplerde borçluya çok daha dar itiraz süreleri tanır. Borçlu borcu ödemişse, zamanaşımı gerçekleşmişse veya imza kendisine ait değilse yasal yollara başvurmalıdır. Ancak borçlu itirazını icra dairesine yaparsa işlemi hiçbir hukuki sonuç doğurmaz. Dolayısıyla takibi durdurmak isteyen kişi doğrudan İcra Hukuk Mahkemesi’ne başvurmak zorundadır. Bu rehberde kambiyo senedine itiraz sürelerini, itiraz türlerini ve hazır dilekçe örneğini bulacaksınız.

Kambiyo takibine itiraz süreci çok katı şekil şartlarına ve delil kurallarına tabidir. Bu nedenle hak kaybı yaşamamak adına tecrübeli bir icra avukatıyla yol yürümek gerekir. İlgili yasal hükümleri doğrudan Mevzuat Bilgi Sistemi üzerindeki 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu maddelerinden inceleyebilirsiniz.

Kambiyo Takibinde İtiraz Süresi ve Görevli Mahkeme (İİK m. 168/5)

Genel haciz takiplerinde itiraz süresi yedi gün iken kambiyo takiplerinde bu kural değişir:

• Borçlu ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde itiraz etmelidir.
• İtiraz başvurusu doğrudan icra takibinin yürütüldüğü yerdeki İcra Hukuk Mahkemesi’ne yapılır.
• İcra dairesine verilen itiraz dilekçeleri yasal olarak tamamen geçersiz kalır.
• Beş günlük süreyi kaçıran borçlunun aleyhine icra takibi anında kesinleşir.
• Bu sebeple borçlu tebligat eline ulaştığı an zaman kaybetmeden dava açmalıdır.

Borca İtiraz ile İmzaya İtiraz Arasındaki Kritik Farklar

Kanun koyucu kambiyo senetlerine karşı iki farklı itiraz türü belirlemiştir:

• İmzaya İtiraz (İİK m. 170): Borçlu senet altındaki imzanın kendisine ait olmadığını iddia eder. Mahkeme imza incelemesi için dosyayı Adli Tıp Kurumu’na sevk eder.
• Borca İtiraz (İİK m. 169): Borçlu imzayı kabul eder ancak borcun kalmadığını savunur. Örneğin borcu banka havalesiyle ödediğini veya alacağın zamanaşımına uğradığını ileri sürer. Ayrıca borcun ertelendiğini veya takas edildiğini iddia edebilir.

Borca İtiraz Hangi Belgelerle İspat Edilmelidir? (İİK m. 169/a)

İcra Hukuk Mahkemesi yargılama yaparken tanık beyanlarını delil olarak kabul etmez. Borçlu borcu ödediğini şu nitelikteki resmi belgelerle kanıtlamak zorundadır:

Alacaklının imzasını taşıyan resmi bir ibraname veya makbuz sunmalıdır. Banka dekontunda senedin vadesine ve numarasına açıkça atıf yapılmış olmalıdır. Borçlu ödemeyi gösteren noter onaylı belgelerle iddiasını tevsik eder. Senet üzerinde bono zamanaşımı süresi dolmuşsa mahkeme takibi resen iptal eder. Şayet borçlu bu belgeleri sunamazsa mahkeme itirazı reddeder ve borçluya tazminat yükler.

Dava Açılınca İcra Takibi Kendiliğinden Durur mu?

Borçluların en sık düştüğü yanılgı mahkemeye dilekçe verince takibin duracağını sanmaktır:

Kambiyo senetlerine özgü takiplerde dava açmak takibi kendiliğinden durdurmaz. İcra müdürü borçlunun taşınmazlarına ve banka hesaplarına haciz koymaya devam eder. Bu nedenle davacı dilekçesinde mahkemeden derhal icra takibinin geçici olarak durdurulmasını istemelidir. Hakim sunulan belgeleri ciddi görürse teminat karşılığı veya teminatsız takibin durdurulmasına karar verir.

Örnek 10 Ödeme Emrine İtiraz Süresi Kaç Gün?

Örnek 10 ödeme emri, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla başlatılan takipte borçluya gönderilen ödeme emridir. Borçlu bu ödeme emrine tebliğ tarihinden itibaren 5 gün içinde itiraz eder. Süre, tebliği izleyen günden başlar. Örneğin ödeme emri 3 Mart’ta tebliğ edildiyse süre 8 Mart’ta dolar. Son gün hafta sonuna veya resmi tatile denk gelirse süre, izleyen ilk iş gününün mesai bitiminde sona erer.

Genel haciz yolunda gönderilen Örnek 7 ödeme emrinde ise itiraz süresi 7 gündür ve borçlu itirazını icra dairesine yapar. Kambiyo senedine itiraz ederken bu kural geçerli değildir. Bu yüzden Örnek 10 ödeme emri alan borçlu, itirazını mutlaka icra hukuk mahkemesine sunmalıdır.

İmzaya İtiraz Ederken Dikkat Edilecekler

İmzaya itiraz da 5 günlük süreye tabidir ve borçlu bu itirazı da icra hukuk mahkemesine yapar. Mahkeme, imza incelemesi için senedi ve borçlunun imza örneklerini bilirkişiye veya Adli Tıp Kurumuna gönderir. Ancak imza borçluya aitse mahkeme itirazı reddeder. Bu durumda borçlu, takip konusu alacağın yüzde 20’si oranında tazminat öder; ayrıca mahkeme borçluya yüzde 10 oranında para cezası verir. Dolayısıyla borçlu, imzanın kendisine ait olduğunu biliyorsa bu yola başvurmamalıdır.

Kambiyo Senedinde Zamanaşımı

Zamanaşımı itirazı, borca itirazın en güçlü sebeplerinden biridir. Bonoda alacaklı, vade tarihinden itibaren 3 yıl içinde takip başlatmalıdır. Çekte ise zamanaşımı süresi, ibraz süresinin bitiminden itibaren 6 aydır. Bu süreler dolduktan sonra başlatılan takipte borçlu, zamanaşımı itirazını 5 günlük süre içinde icra hukuk mahkemesine sunar.

İtiraz Süresini Kaçırırsam Ne Olur?

Borçlu 5 günlük süreyi kaçırırsa takip kesinleşir ve alacaklı haciz işlemlerine başlar. Ancak borçlunun bütün hakları sona ermez. Borçlu, borcu olmadığını genel mahkemede açacağı menfi tespit davasıyla ispat etme imkânına sahiptir. Borcu ödemek zorunda kaldıysa, ödediği tarihten itibaren 1 yıl içinde istirdat davası açarak parasını geri ister. Bu davalarda borçlu tanık dahil her türlü delile başvurur; fakat davalar takibi kendiliğinden durdurmaz.

Kambiyo Senedine İtiraz Dilekçesini Word Olarak İndirin

Aşağıdaki hazır dilekçe şablonunu bilgisayarınıza veya telefonunuza Word belgesi olarak indirebilirsiniz. Böylece dosyadaki icra dairesi ve esas numarası kısımlarını kendinize göre kolayca doldurabilirsiniz:

Takibin diğer aşamaları ve icra mahkemesindeki süreç için Trabzon icra avukatı sayfamıza göz atın.

Sıkça Sorulan Sorular

Kambiyo takibinde itiraz süresi kaç gündür?

Ödeme emrinin tebliğ edildiği tarihi takip eden günden itibaren tam beş gündür. Hafta sonu tatile denk gelirse süre ilk iş günü biter.

İtiraz dilekçesini icra dairesine verirsem ne olur?

İtiraz geçersiz kalır. İcra müdürü takibi durdurmaz ve maaşınıza veya taşınmazlarınıza haciz gelir.

Bono zamanaşımı süresi ne kadardır?

Bonolarda vade tarihinden itibaren üç yıl içinde takip yapılmazsa senet zamanaşımına uğrar. Mahkeme zamanaşımını inceleyerek takibi iptal eder.

Dava açınca borçlu tazminat öder mi?

Şayet borçlu resmi bir belge sunamazsa ve itirazı haksız çıkarsa alacağın yüzde yirmisi oranında inkar tazminatı ödemek zorunda kalır.

Örnek 10 ödeme emrine itiraz süresi kaç gün?

Kambiyo senedine itiraz süresi, Örnek 10 ödeme emrinin tebliğini izleyen günden başlayarak 5 gündür. Borçlu itirazını icra dairesine değil, icra hukuk mahkemesine yapar.

Yazan: Av. Arb. Ali Kemal Şengül, Trabzon Barosu