İtirazın İptali Dava Dilekçesi: Şartlar, Süre, İcra İnkâr Tazminatı ve Örnek (2026)

İtirazın iptali dava dilekçesi, borçlunun ilamsız icra takibine itiraz etmesi üzerine duran takibin devamını sağlamak için alacaklının mahkemeye sunduğu dilekçedir. Kısa cevap şudur: İcra ve İflas Kanunu‘nun 67. maddesine göre alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açar. Mahkeme itirazı haksız bulursa takip kaldığı yerden devam eder. Alacak likitse borçlu, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına da mahkûm edilir. Ticari alacaklarda ve tüketici uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

Bu rehberde itirazın iptali davasının şartlarını, dava açma süresini, arabuluculuk zorunluluğunu, görevli ve yetkili mahkemeyi, icra inkâr tazminatını ve itirazın iptali dava dilekçesinde bulunması gereken unsurları ayrıntılı olarak anlatıyoruz. Yazının sonunda örnek bir dilekçe de bulacaksınız.

İtirazın İptali Davası Nedir?

Öncelikle alacaklı, alacağını tahsil etmek için mahkeme kararı olmadan ilamsız icra takibi başlatır. Ardından icra dairesi borçluya ödeme emri gönderir. Eğer borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde borca itiraz ederse takip kendiliğinden durur.

Dolayısıyla bu noktada alacaklının önünde üç yol vardır. Alacaklı, itirazın iptali davası açar, şartları varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını ister ya da genel hükümlere göre alacak davası açar. Uygulamada bu yollar içinde en sık tercih edilen, itirazın iptali davasıdır. Çünkü bu dava hem takibin devamını sağlar hem de icra inkâr tazminatı imkânı sunar.

Aslında itirazın iptali davası bir alacak davasıdır. Bu nedenle mahkeme, alacağın gerçekten var olup olmadığını genel ispat kurallarına göre inceler. Borçlunun itirazının haksız olduğu anlaşılırsa itirazı iptal eder ve takibin devamına karar verir.

İtirazın İptali Davası Açma Şartları

Mahkemenin davayı kabul etmesi için şu şartların gerçekleşmesi gerekir:

• Geçerli bir ilamsız icra takibinin bulunması
• Borçlunun ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olması
• Davanın itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılması
• Arabuluculuk dava şartı olan uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurulmuş olması
• Davanın takipteki alacakla sınırlı olarak açılması

Son şart önemlidir. İtirazın iptali davası, takipte talep edilen miktarla sınırlıdır. Alacaklı takipte talep etmediği bir alacağı bu davada isteyemez. Bu nedenle takip talebini hazırlarken alacak kalemlerini ve faiz türünü doğru belirlemek gerekir.

@@

İtirazın İptali Davasında Süre

Öncelikle kanun, itirazın iptali davası için bir yıllık bir süre öngörür. Bu süre, borçlunun itirazının alacaklıya tebliğ edildiği tarihte işlemeye başlar. Üstelik süre hak düşürücü niteliktedir. Yani süre geçtikten sonra alacaklı itirazın iptali davası açamaz.

Bununla birlikte bir yıllık süreyi kaçıran alacaklının alacak hakkı kaybolmaz. Alacaklı, genel zamanaşımı süreleri içinde alacak davası açar. Ancak bu durumda takip kaldığı yerden devam etmez ve icra inkâr tazminatı talep edilemez. Ayrıca alacaklı, kazandığı alacak davasının ardından yeniden ilamlı takip başlatmak zorunda kalır.

Arabuluculuğun dava şartı olduğu uyuşmazlıklarda, arabulucuya başvurulan tarihten son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede bir yıllık süre işlemez. Bu kural, alacaklının arabuluculuk sürecinde hak kaybına uğramasını önler.

İtirazın İptali Davasında Arabuluculuk Zorunlu mu?

Öte yandan arabuluculuk zorunluluğu, alacağın niteliğine göre değişir:

• Ticari alacaklar: Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda arabuluculuk dava şartıdır. Örneğin iki şirket arasındaki fatura alacağı için açılacak itirazın iptali davası bu kapsamdadır.
• Tüketici uyuşmazlıkları: Belirli bir değerin üzerindeki tüketici uyuşmazlıklarında arabuluculuk dava şartıdır.
• İşçilik alacakları: İşçi ve işveren alacaklarına ilişkin davalarda arabuluculuk dava şartıdır. Bu konuyu işçilik alacağı için itirazın iptali davası yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
• Kira alacakları: Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda da arabuluculuk dava şartıdır.

Aksi halde mahkeme, arabulucuya başvurmadan açılan davayı usulden reddeder. Bu nedenle davayı açmadan önce uyuşmazlığın arabuluculuk kapsamında olup olmadığını mutlaka kontrol etmek gerekir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Öncelikle görevli mahkemeyi alacağın niteliği belirler. Ticari alacaklarda asliye ticaret mahkemesi, tüketici işlemlerinden doğan alacaklarda tüketici mahkemesi, işçilik alacaklarında iş mahkemesi, diğer alacaklarda ise asliye hukuk mahkemesi görevlidir.

Buna karşılık yetkili mahkemeyi genel yetki kuralları belirler. Kural olarak davalı borçlunun yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Bunun yanında sözleşmeden doğan alacaklarda sözleşmenin ifa yeri mahkemesi de yetkilidir. Para borçlarında ifa yeri alacaklının yerleşim yeri olduğu için alacaklı, çoğu durumda kendi yerleşim yerinde dava açar.

İcra İnkâr Tazminatı Nedir?

İcra inkâr tazminatı, haksız itirazla takibi durduran borçluya uygulanan bir yaptırımdır. Mahkeme itirazın iptaline karar verirse, alacaklının talebi üzerine borçluyu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm eder.

Bu tazminatın verilebilmesi için şu şartlar gerekir:

• Alacaklının dava dilekçesinde icra inkâr tazminatı talep etmesi
• Borçlunun itirazının haksız çıkması
• Alacağın likit, yani miktarı belli veya belirlenebilir olması

Özellikle likitlik konusu uygulamada sıkça tartışılır. Örneğin fatura, sözleşme veya cari hesap ekstresi gibi belgelerle miktarı belirlenebilen alacaklar likittir. Buna karşılık miktarı ancak yargılama ve bilirkişi incelemesiyle ortaya çıkan alacaklarda mahkeme icra inkâr tazminatına hükmetmez.

Bununla birlikte kanun borçluyu da korur. Alacaklının takibinin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, mahkeme borçlunun talebi üzerine alacaklıyı da alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm eder.

İtirazın İptali ile İtirazın Kaldırılması Arasındaki Fark

Ayrıca alacaklı bazı durumlarda itirazın iptali davası yerine icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını ister. Üstelik bu yol daha hızlıdır. Ancak yalnızca alacak, imzası ikrar edilmiş veya noterce onaylanmış bir belgeye ya da resmi bir belgeye dayanıyorsa kullanılır.

Borçlunun itirazlarına ilişkin genel bilgi için borç itiraz dilekçesi rehberimize göz atabilirsiniz.

İtirazın İptali Dava Dilekçesinde Bulunması Gerekenler

İtirazın iptali dava dilekçesi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun dava dilekçesine ilişkin kurallarına uygun olmalıdır. Dilekçede şu bölümler yer almalıdır:

1. Mahkemenin adı
2. Davacı ve davalının kimlik ve adres bilgileri, varsa vekillerin bilgileri
3. Dava değeri (takipteki itiraz edilen alacak miktarı)
4. Davanın konusu: icra dosyası numarası ve itirazın iptali talebi
5. Açıklamalar: alacağın doğduğu ilişki, takip tarihi, itiraz tarihi ve itirazın haksızlığı
6. Hukuki sebepler
7. Deliller: sözleşme, faturalar, ticari defterler, banka kayıtları, icra dosyası
8. Arabuluculuk son tutanağı (zorunlu olan uyuşmazlıklarda)
9. Sonuç ve istem: itirazın iptali, takibin devamı, icra inkâr tazminatı ve yargılama giderleri

Ayrıca dilekçeye icra takip dosyasının tamamını, ödeme emrini ve borçlunun itiraz dilekçesini eklemek gerekir. Mahkeme genellikle icra dosyasını UYAP üzerinden getirtir; ancak bu belgeleri baştan sunmak süreci hızlandırır.

İtirazın İptali Davasında İspat ve Deliller

İtirazın iptali davasında alacağın varlığını ispat yükü alacaklıdadır. Alacaklı, alacağın doğduğu hukuki ilişkiyi ve alacağın miktarını belgelerle ortaya koyar. Ticari ilişkilerde en güçlü deliller; sözleşmeler, faturalar, irsaliyeler, cari hesap ekstreleri ve ticari defterlerdir.

Bu kapsamda mahkeme ticari defterlerin incelenmesi için genellikle mali müşavir bilirkişi görevlendirir. Bilirkişi, tarafların defterlerini karşılaştırır ve alacağın kayıtlarda nasıl göründüğünü raporlar. Usulüne uygun tutulan ve birbirini doğrulayan ticari defterler, tacirler arasındaki uyuşmazlıklarda güçlü bir delil niteliği taşır.

Buna karşılık borçlu, ödemeyi yaptığını, malın ayıplı olduğunu veya sözleşmenin ifa edilmediğini ileri sürer. Bu savunmaları ispat yükü de borçludadır. Bu nedenle tarafların banka dekontlarını, yazışmalarını ve teslim belgelerini eksiksiz saklaması gerekir.

İtirazın İptali Davası Harç ve Masrafları

Genel olarak itirazın iptali davası nispi harca tabidir. Harcın hesabı dava değerine dayanır. İcra takibinde ödenen peşin harç, dava açılırken ödenecek harçtan düşülür. Bunun yanında tebligat, bilirkişi ve tanık giderleri için gider avansı yatırılır. Dava sonunda haklı çıkan taraf, bu masrafları ve vekâlet ücretini karşı taraftan alır.

Örnek İtirazın İptali Dava Dilekçesi

Aşağıdaki örnek, bir ticari alacak için başlatılan takibe yapılan itiraz üzerine hazırlanmıştır. Kendi dosyanıza göre uyarlamanız gerekir. Tam metni yukarıdaki bağlantıdan Word formatında indirebilirsiniz.

Banka alacaklarına dayalı takiplerde süreci kredi kartı borcu ödenmezse ne olur rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Sık Sorulan Sorular

İtirazın iptali davası ne kadar sürer?

Süre, mahkemenin iş yüküne ve bilirkişi incelemesine göre değişir. Belgeye dayalı basit dosyalar daha kısa sürede sonuçlanırken ticari defter incelemesi gerektiren dosyalar daha uzun sürer.

İtirazın iptali davasını kaybedersem ne olur?

Mahkeme davayı reddederse takip durmaya devam eder. Takibin kötü niyetli olduğu anlaşılırsa alacaklı, borçluya kötü niyet tazminatı öder.

İtirazın iptali davası için avukat zorunlu mu?

Zorunlu değildir. Ancak arabuluculuk şartı, süreler ve icra inkâr tazminatı gibi teknik konular nedeniyle hukuki destek almak hak kaybını önler.

Borçlu kısmen itiraz ederse ne olur?

Borçlunun itiraz etmediği kısım kesinleşir ve alacaklı bu kısım için takibe devam eder. İtiraz edilen kısım için ise itirazın iptali davası açılır.

Trabzon’da İcra ve Alacak Davalarında Hukuki Destek

İtirazın iptali dava dilekçesi; doğru mahkeme seçimi, arabuluculuk şartının yerine getirilmesi ve alacağın eksiksiz ispatıyla sonuç verir. Şengül Hukuk Bürosu, Trabzon ve çevresinde icra takipleri, itirazın iptali ve alacak davalarını takip eder. Ayrıntılı bilgi için Trabzon icra avukatı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sorularınız için 0534 584 05 90 numaralı telefondan büromuza ulaşabilirsiniz.